sonin tyyh bna.ushuu olon mongol tuuragtnii tuhai sonin duulgaarai atand amjilt hysie

Юуны өмнө монголын түүхийн нэн "бүдэг" асуудлыг хөндөн тавьсан Танд ихэд баярлаж байна. Би зориудаар судлаагүй боловч оочин цоочин баримтуудтай тааралдаж байсан. Энэ үйл явдал монголчууд байлдаан тулалдаанд ямагт эрэлхэг зоригтой гэдгийг илт харуулдаг юм. Тухайн үед манж гүрний харъяанд байсан монголчууд энэ тулалдаанд эрэлхэг гавъяа байгуулахын хамт хүн хүчний асар их хохирол хүлээсэн байдаг. Германы колонийн генерал "Монгол хүнийг олзолж болохгүй, заавал алах хэрэгтэй" гэсэн тушаал өгч байсан ч тохиолдол байдаг юм бил ээ. Лав л хятадуудаас хамаагүй илүү эрэлхэг байсан юм шиг надад санагддаг. Харин энэ дайны дараа манай монголд (халхад) идэр насны эр хүн их цөөхөн болсон тухай баримтууд хааяа байдаг юм. Танд дахин баярлалаа. Энийгээ заавал үргэлжлүүлээрэй. Танд амжилт хүсье.
Судлаач Д.Ганхуяг

Уучлаарай. Нэг юм мартчихжээ. Европын галт зэвсэгтэй цэргийн өөдөөс морь, нум сум, жадтай байлдаж ийм амжилт олсныг нь бодохоор надад үнэхээрийн бахархал төрдөг юм аа.

Сэтгэгдэл үлдээсэн таньд баярлалаа. Монголчууд бид дор хаяж Манж Чин улсын үед ямаршуухан байсан талаар бид заавал мэдэж байх ёстой шүү дээ. Тэр асар холын Чингис хааны түүхийг судлах нь сайхан л зүйл, гэхдээ үр өгөөжийн хүвьд нэн ойрын түүхийг яаж гүйцэх вэ. Сэнгиринчин жанжиныг би зорьж судалсангүй. Aнгличууд энэ жанжины тухай маш их бичдэг. Бүр "Cambridge History of China" түүхийн номны 10-р ботьд энэ талаар орсон байдаг. Сайн судлах хүнд үзэх материал тун олон бий. Тэр цэргүүд их өлсгөлөнд нэрвэгдсэн тухай олон сонин баримт байна. Англи цэргийн гэрчилж байснаар морьтой монгол цэрэг үхсэн хүний хүүрнээс өрөөсөн гуяыг сэлмээр тас цавчаад хэнэгч үгүй аваад явж байсан тухай канабалист мэдээ ч байдаг. Ер нь тэр монгол цэргүүд айxтар зовж зүдэрч, үхэж үрэгдсэн юм билээ.

Харин ч Монголчууд Хаант оросоос галт зэвсаэг худалдан авч байж. Тайпэнгийн бослогыг монголчууд хэрхэн дарж байгаа тухай олон том цуврал зураг Харвардын их сургуулийн Азиа судлалын Янгченын нэрэмжит номын санд байдаг юм билээ.
Ш.Баатар

Тийм байх аа. Би гадарлахаас нэг их цаашлаагүй ээ. Хар тамхины хэд хэдэн дайн, бослого зэрэг олон жил сунжирсан олон юманд манайхан хутгалдсан байх. 2011 онд Үндэсний эрх чөлөөний хувьсгалын 100 жилийн ой болно. Энэ үеэр Таны ажил ч их хэрэгтэй дээ. Чадахгүй байж би ч гэсэн сонирхоод байгаа юм аа.
Судлаач Д.Ганхуяг

Òàíû íèéòýëñýí ò¿¿õèéí áàðèìòûã óíøààä ñýòãýë èõ õºäºëæ áàéíà.Ìîíãîë ãýäýã íýð,ìîíãîë õ¿í áîëæ òºðñíººðºº áàõàðõàõ,ñýòãýë ä¿¿ðýí æàðãàëòàé ÿâàõ öàã èðíý ãýäýãò èòãýæ áàéíà. Äàõèàä , ò¿¿õèéí îëîí ñîíèðõîëòîé áàðèìò íèéòëýõèéã õ¿ñüå. Òàíä ýð¿¿ë ÷èéðýã áàéõûã , àæèëäàà óëàì èõ àìæèëò ãàðãàõûã åðººå

Таны нийтэлсэн тїїхийн баримтыг уншаад сэтгэл их хєдєлж байна.Монгол гэдэг нэр,монгол хїн болж тєрснєєрєє бахархах, сэтгэл дїїрэн жаргалтай явах цаг ирнэ гэдэгт итгэж байна. Дахиад, тїїхийн олон сонирхолтой баримт нийтлэхийг хїсье. Танд эрїїл чийрэг байхыг, ажилдаа улам их амжилт гаргахыг ерєєе

Иймэрхүү зүйл унших бүртээ эх түүхээ ямар бага мэддэг юм дээ гэж харамсах юм. Нэгэн цагт Монголчуудын түүх үнэн мөнөөрөө судлагдан цэгцлэгдэнэ гэдэгт найдаж байна. Таны түүхийн эрэл хайгуулд амжилт хүсье.

Би жирийн л нэг инженер хүн.Монголын түүх судлалд тодорхой судлагдаагүй үеүүд нэн арвин байна.Ялангуяа Монголын их эзэнт гүрний үеийн түүх судлалын материал нэн хомс байх юм.Намайг социализмын үед Украйны Запорожьед сурч байхад орон нутгийн судлах музейд Монголын хаанчлалын үеийг харуулсан томоохон танхим байгуулчихсан Монголчуудын үед ийм байлаа гээд л тодорхой эд өлгийн дурсгал,зураг дээр тайлбарлаж байж билээ.Саяхан Японы Ямагучи мужид явж байхад Япончууд Хубилайн сүүлчийн Монгол цэргийн шарил хадгалагддаг бунхан гээд хадгалж хамгаалж байдаг юм байна лээ.Монголчууд Япон руу дайрч шуурганд сүйрсэний дараа бараг 100 жил шахуу нэг арал дээр нь Монголчууд байсан гэсэн ойлголт авсан

sain bna u? Baatar ahaa tanii Tsetsen Jagjid guiatai hiisen neg yariltslagiig heden jiliin omno unshij bsan sanagdaj bna.
Bas ene bichsen MGL chuud Angli Frenchiin esreg baildaj bsan tuhai duulj bsan bolowch tani shig ingej nariiwchlan unshij sonsoj bsangui ee. Sonirholtoi tuuh bichsend tam bayarlalaa. Bid bugdeeree l khokh tolbot tengeriin ur sad.

Ene ih saihan tuuh bna bi tuuh sn medehguilde herwe mini bodloor boldog bol iimerhuu tuuuhen uil yawdlaar saihan saihan kinonuud hiij chaddag bol ene ih olon hund huren bas bidnii yariad bdag undsehrg uzeldch ih noloo uzuuleh bhda deer n nemed helhed mongolchud ugasa sn bailddag shude ene tal dr margah hench bhgui bha.

Энэ мэдээ Монголын түүхийн Манжийн эрхшээлийн үед холбогдолтой чухал мэдээ байна. Харамсалтай нь энэ тухай Монголд бараг хэн ч мэдэхгүй гэхэд хэлсдэхгүй байхаа. Үүнийг цааш нь нарийвчлан судалвал Манжийн эрхшээлийн үеийн түүх тэр дундаа Монгол цэргийн түүхэн уламжлалыг тодруулад их л хэрэгтэй хэрэглэгдэхүүн болох нь лавтай юм.
Мөн тэр <<Тайпэнгийн бослогыг монголчууд хэрхэн дарж байгаа тухай олон том цуврал зураг Харвардын их сургуулийн Азиа судлалын Янгченын нэрэмжит номын санд байдаг>> - ыг цөөнийг ч гэсэн олон нийтэд дэлгэх боломж байдаг болов уу
Г.Анхсанаа

tsahimurtuu anh garch bsan baihaa"Idriin dursamj" geed uguullegiig haanaas olj unshih ve? medeh humuus helj ugnu uu? thanks

Гайхалтай юм. Ийм түүхийг анх удаа л сонслоо. Монголчуудыг манжийн дарлалд ороод ихэнх эрчүүд нь лам болж өмнөх дайчин чанар нь буурч , ганц нэг сайн эрчүүд гарч ирж байсан байх гэж бодож байлаа. Харин энэ түүхийг уншаад сэтгэл маш их хөдөллөө. Ийм сайхан бахархмаар түүхийг бидэнд мэдүүлж өгсөн танай хамт олонд талархаж ажлын өндөр амжилт хүсье.

Unekheer saikhan zuil bichsen baina shuu. Gehdee tuukhch BOldbaatar gedeg hun bas mundag hun baina lee dee. Ter hun hangiin ankh ene tukhai tv-eer olon niited yarsan uim shuu.

Mongoliin tuukhiin sain sudlagdaagui ueiig gyarkhai ajij bichsen baina. bayarlalaa tand.
Ene ueiin tuukhtei hamaagui bolobch doorkh zuiliin tuhaid manai erdemten merged bodoj uzbel zugeer bolbuu gesen uudnees bichlee.
nuudelchin mongolchuud 13-r zuund huchirheg bolson shaltgaanii tuhai olon yanziin taamag baidag bolobch neg undsen dugneltend odoog boltol khureegui bilee. Manai erdemtediin bichij bui zuil bol ted mash sain baildakh chadbartai, olon turliin baildaanii taktiktai baisan geed l bicheed baidag, yag chukham tednii huchirkheg bolson gol shaltgaan yu be?
ene talaar buur sain bodokh kheregtei bolbuu.
Minii bodloor tumurlug bolobsruulalt holbootoi bolbuu gej bodnom. Ted tumur bolobsruulakh technology sain ezemshsen tul zer zebsgee uursduu uildberlen hiij baisan gesen sanaa yum. Getel mongol nutagt yabuulsan archaeologiin sudalgaanii medeeg uzkhed mongol nutagt tumur hailuulj baisan tuhai medee barimt mash homs, tsergiin zebseg bolokh tumur zev, togoonii hagarhia, ild, jijig khutag, teregnii tsun zereg l baidag. Tuuniig uildberlen gargaj abakh tumriin tuuhii ediig ted haanaas abdag baisan be? gesen asuudliin talaar odoog urtel yamarch sudalgaa baikhgui baina.
manai nert erdemten uugan archaeologch PH.Perlee guain "Mongoliin metallurg bolobsruulaltiin asuudald" nertei neg uguul baidag ba tus uguulliig manai erdemted ikhed huulan, nuudelchin mongolchuudin tumurlug bolobsruulaltbolon zer zebsgiin talaar bichikh bolbol ter uguullig ug useg aldalgui huulan bichikh yum.
Ene talaar manai erdemten sudlaachid ankhaarlaa handuulj ertnii mongolchuudiin tumurlug bolobsruulalt tuunii hugjil, ue shatuudiin talaar sudalgaag hiih ni ezent gurnii tuuhiig sergeen todruulakh neg chuhal alkham bolokh bolbuu gej bodnom.

Манай монголчуудтай хол
боотой ийм түүх олон бий. Манж Чин улсын харьяаны монголчууд манж нарын хувьд хятадуудаас илүү итгэлтэй, гүрэн дотроо хоёрдугаар зиндаанд байсан, нөгөө талаар угийн өндөр дээд удам угсаатай, эрэлхэг баралхаг явсны учир цэргийн хэрэгт их хэрэглэгдэж явсаан.

Ижил мөрөнд нүүж очсон халимагууд Оросын олон удаагийн дайнд явж мөн л эрэлхэг дайчнаа харуулж байсан. 1812 оны Наполеоны дайнд л гэхэд ойрд монголчууд атаман Платовын удирдлагад явж Парис хүрсэн. Гайхалтай эрэлхэг зоригоо харуулж байсан гэдэг. Энэ бол халимагуудын талаарх ганц жишээ.

Сүүлд Маогийн хятадууд ч монголчуудыг Түвдийн бослогыг дарахад явуулж л байсан, түвдийн өндөодөгт тулалдаж чадах нь монголчууд байсан гэдэг ч дэмий үг биш биз.

Өөр бас бус олон мэдээ сэлт бий. Зөвхөн ганц нэгийг дурдлаа.

Монголчуудын түүхийн талаар ховор сонин мэдээ сэлт гарган тавьж буйд Баатар таньд талархаж байна. Таны бичвэр нийтлэлүүдийг уншиж байсан. Хойшид ч бичсээр байх биз хэмээн найдана.

Манай монголчуудтай хол
боотой ийм түүх олон бий. Манж Чин улсын харьяаны монголчууд манж нарын хувьд хятадуудаас илүү итгэлтэй, гүрэн дотроо хоёрдугаар зиндаанд байсан, нөгөө талаар угийн өндөр дээд удам угсаатай, эрэлхэг баралхаг явсны учир цэргийн хэрэгт их хэрэглэгдэж явсаан.

Ижил мөрөнд нүүж очсон халимагууд Оросын олон удаагийн дайнд явж мөн л эрэлхэг дайчнаа харуулж байсан. 1812 оны Наполеоны дайнд л гэхэд ойрд монголчууд атаман Платовын удирдлагад явж Парис хүрсэн. Гайхалтай эрэлхэг зоригоо харуулж байсан гэдэг. Энэ бол халимагуудын талаарх ганц жишээ.

Сүүлд Маогийн хятадууд ч монголчуудыг Түвдийн бослогыг дарахад явуулж л байсан, түвдийн өндөодөгт тулалдаж чадах нь монголчууд байсан гэдэг ч дэмий үг биш биз.

Өөр бас бус олон мэдээ сэлт бий. Зөвхөн ганц нэгийг дурдлаа.

Монголчуудын түүхийн талаар ховор сонин мэдээ сэлт гарган тавьж буйд Баатар таньд талархаж байна. Таны бичвэр нийтлэлүүдийг уншиж байсан. Хойшид ч бичсээр байх биз хэмээн найдана.

1850 оны хар тамхины дайнд манай эцэг оролцож байсан гэж ярьж байсан хүнийг би санаж байна. Нанжин хотыг чөлөөлөх гэж байлдаж байсан гэдэг. Хятадууд ядуу аиьдралтай, хэцүүхэн байдалтай байсан гэж ярьж байсан. Монголчууд бас гар хоосон байгаагүй. Арай бүдүүлэг боловч адилхан л цахиур буу хэрэглэж байсан гэдэг юм билээ. Мөн онцолж хэлээд байсныг санахад их халуунд хэцүү байсан гэдэг. Анх очоод сүүдэрт суухад хөлс гоожоод байх суух газаргүй болж байсан гэдэг. Унах унаа, хоол хүнсээ эндээс авч явсан гэдэг.Үхрийн махыг борцолж нүдээд үнхэлцэгт нь багтаагаад аваад явсан байдаг. Их халуунд бас цэргийн дунд болон хятадууд,гадаадын цэргийн дотор ч өвчин гарч байсан гэдэг. 5 жилийн хугацаатай явсан боловч 10 орчим жил болсон юм шиг байдаг. Хугацааг нь санахгүй байна. Харин Кантон, Шанхай гэдэг хотын тухай ярьж байсан гэдэг. Тэр нь өнөөгийн Гуанжоу, Шанхай хотууд юм билээ. Нанжин гахай гөлөм гэж их сайн морины эмээлийн гөлмийн тухай эндээс л монгол даяар их дэлгэрэнгүй болсон шиг байгаа юм. Ногоон хүрээтэй, шар маажинтай гөлмийн хуучирсан хэсгийг над үзүүлж байсан санагдана. Мөн энэ үеийн цахиур буу ч зарим айлд байдаг байх.Энэ тухай 68-71 оны хооронд ярьсан.Яг сайн санахгүй байна.
Дашрамд дурдахад би бас нэг сонин учралаар жанжин Сүхбаатараас Хиагтад байхдаа Хатанбаатарт бичсэн захиаг хүргэж өгсөн партизан хүнтэй энэ тухай нь ярьж байсан . Түүний ярианаас санах нь Хиагтаас Улиастай хүртэл нууц морин өртөө байсан гэх бөгөөд анх гарахдаа бүх биеэ хадгаар ороож, гарсан ба шөнөдөө дөнгөж нүдний хор гаргах төдий дуг хийж аваад зарим үед 3 хоног, зарим үед 5-7 хоногийн турш давхиж морин өртөөгөөр нууц захиаг хүргэж байсан гэдэг. Очоод мориноосоо буугаад шээхэд улаан өнгөтэй, цусаар шээдэг байсан гэдэг. "Төгсгөл" кинонд гардаг "эхлэх боллоо" гэсэн барон Унгерний бичгийн учрыг тайлж, Хатанбаатарын монгол цэргүүдийн амийг аварч байсан гэдэг. Энэ тухай 81 оны хавьд ярьж байсан. Дараа жил нь золгохоор очих гэхэд тэр партизан өөд болсон байсан.
Мөн барон Унгерний монгол цэргийн жанжин Бишрэлт гүн Зундуйн тухай мэднэ. Бишрэлт гүн нь манай хамаатан бөгөөд саяхан 2 жилийн өмнө охин нь нас барлаа. Бидний хажуугаар цаг хугацаатай хамт түүх өнгөрөөд л байх юм.
Залуучууд эх түүхээ сонирхож, гаргуун мэдэхийн дээр тэр түүхийн нэгээхэн хэсэг нь мөн гэдгээ мэдэрч, цаг үетэйгээ хөл нийлүүлж, түүхийг бүтээн чиглүүлж, алдсанаа олж, олсоноо баяжуулах хэрэгэй санагдана.Залуу хүн бүр би эх орондоо юу бүтээж, юу хийж чадах вэ, яавал эцэг өвгийн алдсаныг эргүүлж авч, олсоныг хадгалан хөгжүүлж чадах вэ гэж бодмоор байна. Энд миний бодлоор орчин үеийн шинжлэх ухаан түүн дээр тулсан цэрэг техник аж үйлдвэр, тайван цагийн аж ахуй их чухал юм. Уламжлалаа ч алдахгүй байх хэрэгтэй юм. Тухайлбал Ионгол дээл хувцас гээд....
Тэгвэл та үүний төлөө юу хийж чадаж байна вэ, юу хийхээр төлөвлөж, өөрийгөө хэрхэн бэлдэж чадаж байна вэ. Дээрх нийтлэлд Монгол цэргийн довтолгоог зогсоогоод байгаа нэг юм бол пулёмет, юмуу эсвэл хурдан буу байх шиг байна. Мөн 1945 онд И.А.Плиевийн "Говь Хянганд тулалдсан нь" номонд бичсэнээр бол Квантуны армийн бүрэлдхүүнд байсан 4-5000 хүнтэй Өвөр Монголын Дэ вангийн морьт дивизийг агаараас хэдхэн Оросын шонхор нисгэгчид пулемётлан, бөмбөгдөх замаар тараагаад хаячихсан шүү.Анх үүнийг дарахад нилээн дайн хийнэ гэж тооцоолсон шиг байгаа юм. Гэтэл агаараас хамгаалалтгүй тэд юу ч болсонгүй. Тэхээр өнөөдөр асуудлыг шинжлэх ухаан л бүрэн шийдэж байна шүү.Улсаа хөгжүүлье гэвэл шинжлэх ухаан, техник, технологиор оролдогтүн. Тэгвэл нэгэн цагт "Их монгол улс" ахиад л босоод ирэхийг үгүйсгэх аргагүй юм. Ядахад л Буриад, Өвөр Монгол, Урианхай-Тува, Зүүн гараа авчих юм сан.
Ирээдүйн дайн бол галаар галав юүлсэн,төмөр цэрэг байлдсан дайн болно гэж их мэрэгчид бошиглосон гэдэг.Гал нь мэдээж-цөмийн зэвсэг, төмөр цэрэг нь мэдээж-Робот. Тэхээр та энэ талаар юу мэдэх чадах вэ? Тайван цагт сайн бэлдсэн хүн дайны цагт бага хохирол амсана.
Эсвэл бид 10 мянган гамин орж ирэхэд яаж ч чадалгүй буугаад өгсөн түүхээ давтах уу? Ирээдүйн "гэмин"-д номхон хонь шиг өрлүүлээд ганц ган хийж, амжилгүй сөнөх үү? Эсвэл 37 он давтагдахгүй гээд Оросыг дагаад далдаганах уу? Яагаад бид өөрсдийн төмөрлөгийн үйлдвэр, танк, нисэх онгоцны үйлдвэртэй байж болохгүй гэж. Биднийг юм хийж чаддаг байхын эсрэг зогсоод байх хүч байна уу?Гадаад уу? Дотоод уу? Хэн биднийг хаагаад байгаа юм бэ?Хэн биднийг бэлэн юм хэрэглээд ангайж суухыг сонирхож байна вэ? Хэн бидний газраас хамгийн их цамөлж авсан бэ? Тэд биднийг унтаж байхыг хүсээд байгаа юм биш үү?
Агуу их зүйлийг хийж чадсан баатарлаг өвөг дээдэс маань бидний өмнө нэг хөриуцлага тулгаад байгаа юм биш үү?

HAPPY NEW YEAR 2010. http://www.orgilsoft.com/greeting_wm/

Its surprising for me that the government is mulling a second round of compensation for those affected by the land acquisition for the Nano plant in Singur. This will cost the government crores of rupees every year.

I admire the valuable information you offer in your articles. I will bookmark your blog and have my children check up here often. I am quite sure they will learn lots of new stuff here than anybody else!

Good work! Your post is an excellent example of why I keep coming back to read your excellent quality content that is forever updated. Thank you! agree to all said above.. the post is really good. You had done a great job, sir.
Thanks,
[url=http://organismedecredit.org/]organisme de credit[/url]

Nice information, valuable and excellent design, as share good stuff with good ideas and concepts, lots of great information and inspiration, both of which we all need, thanks for all the enthusiasm to offer such helpful information here.

I admire the valuable information you offer in your articles. I will bookmark your blog and have my children check up here often. I am quite sure they will learn lots of new stuff here than anybody else!

Thank you! agree to all said above.. the post is really good. You had done a great job, sir.
Thanks,